contactgegevens
APOTHEEK LANOO
Heidestraat 82a
3590 Diepenbeek
T. 011 33 19 11
pascale.lanoo@telenet.be
› Ileus

Hoe merk ik het?

  • Krampende, steeds heftiger buikpijn
  • Braken
  • Rommelende maag
  • Geen eetlust meer

Hoe werkt het?

  • Normaal wordt het verterende voedsel door darmbewegingen continu voortgestuwd van het begin (maag) naar het einde (endeldarm) van het maagdarmkanaal. Die darmbewegingen noemt men peristaltiek. In bepaalde omstandigheden kan de voedselpassage stilstaan. Dan spreken we van een ileus.
  • Hoe kom je eraan?
  • Daar zijn verschillende mogelijke oorzaken voor aan te geven. Die kan men in twee hoofdgroepen indelen:
  • Obstructie ileus of mechanische ileus: de darmen is afgesloten. Bijvoorbeeld door een gezwel in de darmen of doordat een darmlis knel zit. Het volgende gebeurt dan: de darmen probeert met steeds grotere kracht het voedsel langs de vernauwing te persen. Dat veroorzaakt een aanvalsgewijze, krampende, steeds heftiger buikpijn. Stroomopwaarts van de afsluiting zet de darmen steeds verder uit en er hoopt zich vocht in op. De buik wordt daardoor dikker. U gaat braken. Naarmate de afsluiting lager in de darmen zit stinkt het braaksel meer, naar ontlasting. U produceert geen ontlasting en ook geen windjes meer. De darmen rommelt hevig. Als de klachten gevolg zijn van een groeiend gezwel, dan ontstaan ze vaak geleidelijk. Het begint met wisselende darmkramp, minder eetlust, veranderd ontlastingspatroon, opzetten van de buik. Zodra de afsluiting totaal is ontstaat het beeld als boven beschreven. Is de ileus gevolg van het afklemmen van een darmlis, dan ontstaan de klachten per acuut. De darmen kan klem komen te zitten.
  • Paralytische of verlammingsileus: de darmen zelf beweegt niet meer, er is geen peristaltiek. Dit ontstaat door een heftige prikkeling van de darm, bijvoorbeeld door een ontsteking in de buikholte (bij een buikvliesontsteking of een abces). Je ziet het ook bijna altijd na een grote buikoperatie. De buik zet op, is matig pijnlijk (tenzij misschien door de ontsteking). U bent misselijk, braakt wat. U produceert geen ontlasting of windjes. De buik is "stil".

Hoe ga ik er zelf mee om?

Niets. Als u last hebt van u onbekende buikklachten die aanhouden, dan dient u altijd een arts te raadplegen.

Hoe gaat de arts er mee om?

Aan de hand van de verschijnselen kan de arts vaak wel vaststellen dat er sprake is van een ileus. Al kan het in het begin lastig zijn, zeker als de afsluiting niet volledig is. Eenvoudige röntgenfoto"s geven vaak voldoende aanwijzingen. Bij een obstructie-ileus zal de arts de oorzaak proberen te achterhalen: hebt u in het verleden een buikoperatie ondergaan? Hebt u een breuk? Als er sprake is van een beklemde breuk die nog niet zo lang bestaat (enkele uren), dan zal de arts die proberen terug te duwen. Lukt dat, dan bent u meteen van uw klachten af. De breuk moet wel op niet al te lange termijn chirurgisch gesloten worden, om te voorkomen dat opnieuw een beklemming ontstaat. Is de oorzaak niet meteen duidelijk, dan krijgt u een infuus en een maagsonde waarmee het overmatige darmvocht wordt afgezogen. De krampen worden minder, het braken houdt op. Wordt de afsluiting veroorzaakt door een streng, dan zie je meestal dat deze na enkele dagen spontaan losschiet. Blijft de oorzaak onbekend dan wordt verder onderzoek gedaan: röntgen onderzoek van de darm, endoscopie om te zien of er sprake is van een tumor. Meestal wordt de oorzaak zo wel gevonden en kan een passende behandeling worden ingesteld. Na een buikoperatie ontwaakt u altijd met een maagsonde. Pas als de darmen weer op gang komt, na één tot enkele dagen, dan mag u voorzichtig wat gaan drinken. Geleidelijk aan wordt het dieet dan uitgebreid en dan kan de sonde worden verwijderd.

Wetenschappelijk nieuws

De afgifte van weefselschade-mediatoren, stoffen die vrijkomen bij een afweerreactie, en ontstekingseiwitten in de bloedbaan dragen bij aan de ernst van postoperatieve ileus. Dat is een episode van verminderde samentrekking van het maag-darmstelsel na een buikoperatie. Van Bree heeft in zijn studie gezocht naar de mechanismen achter postoperatieve ileus en nieuwe strategieën ontwikkeld om in te grijpen in de postoperatieve ontstekingen. Momenteel wordt manipulatie van de darmen bij knaagdieren vaak gebruikt als model voor postoperatieve ileus. Om nieuwe medicijnen op een betrouwbare manier te bestuderen, ontwikkelde Van Bree een techniek om de darmen op een meer gecontroleerde manier te manipuleren. Daarbij kwam hij op het spoor van de stoffen die bijdragen aan ileus. Hij vond dat remming van het enzym Syk de ontstekingsreactie in de darm vermindert en daarmee postoperatieve ileus voorkomt. In de kliniek vond hij met behulp van beeldvormend onderzoek dat een kijkoperatie gecombineerd met snelle zorg, leidt tot het snelste herstel van het maag-darm kanaal na een buikoperatie. Tevens ontdekte hij dat de gecombineerde klinische uitkomstmaat ‘tolerantie van vast voedsel en het hebben van ontlasting’ het beste klinische teken is van herstel van de darm en aangeeft of een patiënt klaar is voor ontslag uit het ziekenhuis.

Ileus