contactgegevens
APOTHEEK LANOO
Heidestraat 82a
3590 Diepenbeek
T. 011 33 19 11
pascale.lanoo@telenet.be
› Hersentumor

Hoe merk ik het?

  • Uitvalsverschijnselen (toenemende verlamming, doofheid in bepaalde lichaamsdelen, dubbelzien)
  • Persoonlijkheidsveranderingen
  • Epileptische aanvallen
  • Hoofdpijnklachten
  • Toenemende sufheid

Hoe werkt het?

  • Gezwellen in het hoofd onderscheiden zich van andere tumoren doordat zij groeien binnen de afgesloten holte die de schedel is. Deze kan niet uitzetten. Dat heeft tot gevolg door een groeiende tumor de druk in de schedelholte stijgt, én dat het gezonde hersenweefsel erdoor wordt verdrongen. Zoals we zullen zien heeft dat gevolgen voor de verschijnselen waarmee het gezwel zich openbaart. Vaak wordt bij hoofdpijn gedacht aan een hersentumor als mogelijke oorzaak. Hoewel hoofdpijn een symptoom kan zijn van een hersentumor (vooral van een snelgroeiend gezwel) zijn er dan bijna altijd ook andere verschijnselen, als verlammingen, spraakproblemen, epileptische aanvallen, karakterveranderingen die meer in het oog springen. Men onderscheidt heel grofweg drie soorten gezwellen in de hersenen:
  • Goedaardige gezwellen. Deze zaaien niet uit en groeien niet door in andere weefsels. Maar in de schedel geven zij wel aanleiding tot drukverhoging en verdringing van hersenweefsel. Daardoor kunnen zij wel degelijk ernstige gevolgen hebben.
  • Kwaadaardige gezwellen (primaire hersentumoren). Hieronder verstaat men tumoren die ontstaan uit hersenweefsel. Ook daarvan bestaan verschillende soorten. Sommige groeien zeer langzaam en zijn weinig agressief. Ze geven weinig of geen uitvalsverschijnselen. Men komt ze vaak op het spoor omdat ze epilepsie kunnen veroorzaken. Aan de andere kant van het spectrum bevindt zich het glioblastoma multiforme. Dit is een snel en agressief groeiend gezwel. Het veroorzaakt uitvalsverschijnselen als verlammingen, spraakproblemen en ook epileptische aanvallen. Doordat de tumor snel groeit ontstaat snel drukverhoging in de schedel waardoor hoofdpijn ontstaat en later sufheid. Dit snel groeiende gezwel is vrijwel niet te genezen. De patiënt overlijdt meestal aan de gevolgen van de drukverhoging: sufheid gaat over in coma en coma in de dood.
  • Uitzaaiingen van gezwellen elders in het lichaam (hersenmetastasen). Deze rekent men niet tot de echte hersentumoren. Toch komen ze veel vaker voor. Eigenlijk kunnen alle kwaadaardige gezwellen naar de hersenen uitzaaien. Een paar soorten hebben echter een speciale voorkeur voor de hersenen: borstkanker, longkanker, melanomen en ook leukemie. Vaak vindt men meerdere uitzaaiingen tegelijk in de hersenen. Ze zijn niet te genezen en leiden uiteindelijk tot de dood.

Hoe ontstaat het?

Er zijn geen speciale factoren bekend die bijdragen tot het ontstaan van primaire hersentumoren. Tumoren die uitzaaiingen naar de hersenen veroorzaken staan vaak wel onder invloed van externe factoren.

Hoe ga ik er zelf mee om?

U kunt zelf niets doen.

Hoe gaat de arts er mee om?

De behandeling van gezwellen in de schedel hangt af van hun aard en hun lokalisatie. Over het algemeen zal men ze operatief willen verwijderen. Gezwellen die nauwelijks groeien zal men controleren en zo mogelijk met rust laten. Gezwellen die liggen in delen van de hersenen die men niet kan benaderen zonder vitale hersencentra te beschadigen zal men noodgedwongen moeten laten zitten. Afhankelijk van de plaats waar het gezwel zich bevindt kan bij de operatie beschadiging optreden van gezonde delen van de hersenen. Dit kan na de operatie leiden tot spraakproblemen, verlammingen, karakterveranderingen en meer. Goedaardige gezwellen kunnen vaak operatief verwijderd worden. Kwaadaardige gezwellen worden operatief verwijderd indien dat mogelijk is. Bij hersenmetastasen wordt soms geopereerd, vooral als er sprake is van een enkele uitzaaiing en de prognose wat betreft de oorspronkelijke tumor niet slecht is. Daar waar operatie niet zinvol lijkt wordt vaak bestraald.

Wetenschappelijk nieuws

Onderzoeker Krista van Nifterik onderzocht in het lab de werking van verschillende combinaties van medicijnen en straling tegen hersentumoren. Dat het anti-epileptische medicijn valproïnezuur het effect van het cytostaticum temozolomide zou verzwakken, kon zij niet bevestigen. Integendeel. Zij promoveert 16 november aan VU medisch centrum. Ondanks uitgebreide zoektochten naar nieuwe medicijnen en behandelmethoden voor patiënten met een hersentumor (glioblastoma multiforme, GMB), zijn de overlevingskansen van deze patiënten de afgelopen decennia nauwelijks verbeterd. Onderzoeker Krista van Nifterik heeft in haar promotieonderzoek gekeken naar de werking van 'targeted therapie' in combinatie met bestaande behandelmethoden. Nifterik onderzocht verschillende combinaties van medicijnen met straling in het laboratorium. Een van de medicijnen die zij onderzocht was temozolomide, een medicijn dat cellen gevoeliger kan maken voor straling. Het wordt vaak in combinatie gegeven met valproïnezuur, dat de veelvuldig voorkomende epilepsie bij patiënten met een hersentumor vermindert. Een Canadees onderzoek leek er op te wijzen dat valproïnezuur de werking van temozolomide zou verzwakken. Van Nifterik vond echter het tegengestelde: de combinatie van valproïnezuur en temozolomide werkte juist extra vernietigend op de tumorcellen en versterkte bovendien de werking van straling. Of dit ook in patiënten het geval is, moet nog verder onderzocht worden.