contactgegevens
APOTHEEK LANOO
Heidestraat 82a
3590 Diepenbeek
T. 011 33 19 11
pascale.lanoo@telenet.be
› Fibromyalgie

Hoe merk ik het?

  • Pijnlijke spieren in de nek, schouders en ledematen
  • Vermoeidheid
  • Slaapstoornissen
  • Hoofdpijn
  • Stress
  • Verhoogde gevoeligheid voor temperatuursveranderingen

Hoe werkt het?

  • Fibromyalgie betekent letterlijk: pijn in bindweefsels en spieren. Het is een chronische aandoening die gekenmerkt wordt door pijnlijke spieren en pezen, vooral in de nek, schouders, ledematen. Daarnaast is er vrijwel altijd sprake van vermoeidheid, slaapstoornissen, hoofdpijn, stress, verhoogde gevoeligheid voor temperatuursveranderingen. Door de ziekte wordt u in uw functioneren belemmerd. De neiging bestaat uzelf te ontzien om pijn en vermoeidheid te voorkomen. Helaas werkt dat vaak averechts: de rust leidt tot conditieverlies en daarmee tot toename van de klachten.
  • Er is een aantal criteria opgesteld om de diagnose te kunnen stellen:
  • De pijnklachten moeten langer dan drie maanden bestaan en symmetrisch aanwezig zijn, over het hele lichaam.
  • Minimaal elf van de achttien voor fibromyalgie specifieke drukpunten moeten symmetrisch gevoelig zijn. Deze drukpunten zijn botpunten, peesaanhechtingen, onder andere in de nek, rond de schouders, ellebogen, knieën, polsen.

Hoe ontstaat het?

Dat is de grote vraag. De oorzaak van fibromyalgie is onbekend. Zoals vaak bij ziektebeelden die niet duidelijk zijn, doen er vele theorieën de omloop, ze zijn echter alle ongefundeerd.

Hoe ga ik er zelf mee om?

De oorzaak is onbekend en mede daardoor is er ook geen therapie voorhanden die in staat is fibromyalgie te genezen. Fibromyalgie is een aandoening waarmee u letterlijk moet leren leven. De pijn kwijtraken lukt niet. U moet zien te bereiken dat u de pijn kunt hanteren en dat de pijn niet uw leven overheerst. Ontdek waar u baat bij hebt: een warm bad, ontspanningsoefeningen? Beweeg regelmatig: zwemmen, joggen, fietsen, wandelen. Ook hier moet u uw eigen weg ontdekken: door overmatige inspanning verergeren de klachten, bij te geringe inspanning eveneens. Het is een kwestie van ervaring, uitproberen. Pijnstillers zijn weinig effectief. Beperk u desnoods tot paracetamol.

Hoe gaat de arts er mee om?

Uw arts kan de diagnose stellen. Is hij er niet zeker over, dan verwijst hij u naar de reumatoloog. Beiden kunnen u niet genezen. Ze zullen u uitleg geven en adviezen als boven beschreven. Er zijn gespecialiseerde verpleegkundigen die u kunnen begeleiden bij het omgaan met de ziekte. Soms heeft een lage dosering van een antidepressivum een goed effect op de klachten. Het hebben van de ziekte is zeer frustrerend, omdat u niet meer kunt wat u wilt. De frustratie kan tot stress leiden, waardoor de klachten weer toenemen. In die omstandigheden kan een gesprek met een psycholoog nuttig zijn.

Wetenschappelijk nieuws

Een groot deel van patiënten met fibromyalgie heeft baat bij een gerichte groepsbehandeling, bestaande uit een combinatie van oefentherapie en cognitieve gedragstherapie. Dit blijkt uit het proefschrift van psychologe drs. Saskia van Koulil, verbonden aan de afdeling Medische Psychologie van het UMC St Radboud. Zij promoveert op 17 december op onderzoek bij patiënten van de Sint Maartenskliniek. Fibromyalgie is een chronische pijnaandoening, die veel voorkomt: bij twee tot tien procent van de bevolking. De voornaamste klachten zijn pijn, stijfheid, slapeloosheid en vermoeidheid. Deze klachten gaan vaak samen met bewegingsproblemen, angst en depressiviteit. De exacte oorzaak van fibromyalgie is onbekend, maar de invloed ervan op de kwaliteit van leven van de patiënt is groot. Fibromyalgie wordt gerekend tot de reumatische ziekten. Er zijn geen geneesmiddelen om de aandoening te genezen. Patiënten nemen vaak hun toevlucht tot pijnstillende, slaapbevorderende of kalmerende middelen, doorgaans met weinig resultaat. De Sint Maartenskliniek heeft een therapie voor fibromyalgie ontwikkeld die een combinatie is van cognitieve gedragstherapie en oefentherapie. Ook elders in Nederland en in het buitenland experimenteren medische centra hiermee. Promovenda Saskia van Koulil legt uit: "In de Sint Maartenskliniek gaat het om een intensieve groepsbehandeling van twee maal per week gedurende acht weken. Naast cognitieve gedragstherapie krijgen de deelnemers gerichte oefentherapie, ontspanningsoefeningen en hydrotherapie om op een goede manier te leren bewegen. Ze leren al met al om constructief tegen hun aandoening aan te kijken en er gedragsmatig en mentaal beter mee om te gaan." De resultaten van de behandeling verschillen van patiënt tot patiënt. Van Koulil deed onderzoek naar mogelijkheden om de combinatietherapie te verbeteren. Zij zegt: "Patiënten krijgen doorgaans één en dezelfde behandeling, er wordt geen rekening gehouden met individuele verschillen. Zo zijn er patiënten met fibromyalgie die relatief goed met de ziekte kunnen omgaan. Voor hen lijkt de meerwaarde van de intensieve combinatietherapie beperkt. Maar anderen lopen in het dagelijks leven vast, ze kunnen hun klachten niet hanteren. Voor die patiënten is de behandeling wel nuttig." Het is daarom van belang om de deelnemers aan de behandeling vooraf te screenen, aldus Van Koulil, zodat alleen degenen geselecteerd worden die er baat bij kunnen hebben. Haar promotieonderzoek bevestigt dit. Maar behalve door selectie werd de therapie ook vernieuwd door hem af te stemmen op het profiel van de patiënt. Van Koulil: "Mensen met fibromyalgie kun je grofweg indelen in twee groepen. Sommige patiënten proberen te voorkómen dat ze pijn krijgen, door minder te bewegen en hun activiteiten te beperken. Daardoor gaat hun conditie achteruit en raken ze in een maatschappelijk isolement. En de klachten blijven of verergeren zelfs. De andere groep verzet zich juist tegen de pijn door actief te zijn. Ze hopen dat de klachten overgaan als je ze negeert. Ook die strategie heeft zelden succes." Van Koulil toont aan, dat het zinvol is om deze twee groepen patiënten voorafgaand aan de behandeling uit elkaar te halen en hen afzonderlijke programma"s aan te bieden; meer maatwerk dus. "Uit mijn onderzoek is gebleken dat deze aanpak inderdaad werkt. De ene groep leert om de angst voor bewegen te overwinnen, de andere groep leert om overbelasting te voorkomen. Beide groepen geven na afloop van de therapie aan dat de pijn, vermoeidheid en andere klachten duidelijk afgenomen zijn en dat de negatieve impact van de ziekte op hun dagelijks leven kleiner is geworden. Zes maanden later is dat gunstige effect er nog steeds." De behandelingen worden inmiddels op verschillende plaatsen in Nederland aangeboden. De Sint Maartenskliniek lanceert volgend jaar een netwerksite om de zorg rond fibromyalgie beter onderling af te stemmen.

Reuma