contactgegevens
APOTHEEK LANOO
Heidestraat 82a
3590 Diepenbeek
T. 011 33 19 11
pascale.lanoo@telenet.be
› Epilepsie

Hoe merk ik het?

  • Tijdens de aanval: vallen, schokkende bewegingen, vertrokken gelaat, incontinentie
  • Lang en diep slapen na de aanval

Hoe werkt het?

  • Epilepsie werd vroeger ook wel "vallende ziekte" genoemd, omdat patiënten die eraan leden zomaar tegen de grond vielen en dan trekkingen kregen. Epilepsie is een ziekte die wordt gekenmerkt door het in aanvallen verstoord raken van het functioneren van de hersenen, wat leidt tot afwijkende gedragingen. Het gestoorde functioneren kan zich beperken tot een klein deel van de hersenen, maar ook de gehele hersenen betreffen. De aanvallen kunnen incidenteel voorkomen, maar soms ook vele malen per dag. We kennen verschillende soorten aanvallen, bijvoorbeeld:
  • Absences: aanvallen van kortdurende wegrakingen. We zien het vooral bij kinderen. Ze zijn aan het spelen, laten dan hun speelgoed vallen en staren met een afwezige blik voor zich uit, om vervolgend weer gewoon door te spelen.
  • Klassieke epileptische aanval: is een indrukwekkend beeld. De patiënt valt neer, trekt schokkend met armen en benen (stuipen), vertrekt zijn gelaat, laat vaak de urine lopen. Na de aanval volgt een periode van slaap waaruit de patiënt niet te wekken is.
  • Focale epilepsie: Slechts een klein deel van de hersenen doet mee en alleen het daarmee verbonden lichaamsdeel toont verschijnselen, zoals trekkingen van één enkel ledemaat.
  • Psychomotore epilepsie: perioden van gedragsverandering waarbij de patiënt afwezig is (men spreekt wel van een schemertoestand). Als hij bijkomt weet hij er niets meer van. Soms maakt hij alleen maar rare bewegingen.
  • Deze opsomming is niet volledig. Getracht wordt alleen een idee te geven van de belangrijkste vormen van epilepsie.

Hoe ontstaat het?

Epilepsie komt veel voor. We zien het vaak op de kinderleeftijd ontstaan (een half procent van de kinderen lijdt eraan). Op oudere leeftijd ontstaan weer nieuwe gevallen. Epilepsie ontstaat door een verstoorde elektrische activiteit in de hersenen. De oorzaak daarvan is vaak aangeboren (sommige vormen van epilepsie zijn erfelijk), maar kan ook gevolg zijn van een beschadiging van de hersenen (na een hersenschudding, hersenbloeding, operatie, hersenvliesontsteking, door een hersentumor, enzovoort).

Hoe ga ik er zelf mee om?

U kunt niet voorkomen dat u epilepsie hebt of krijgt. Als u het hebt, leidt dan een regelmatig leven: bijtijds naar bed, niet roken, matig alcoholgebruik. Na uitspattingen zie je vaker weer nieuwe aanvallen optreden.

Hoe gaat de arts er mee om?

Deze stelt eerst de diagnose. Dat doet hij met een EEG, waarmee de afwijkende elektrische activiteit van de hersenen aan te tonen is, al valt dat niet altijd mee. Ook zal er een scan gemaakt worden om na te gaan of er een oorzaak voor de epilepsie gevonden kan worden. Daarna begint de behandeling. Vrijwel altijd met medicijnen. Gelukkig zijn er medicijnen voorhanden die de afwijkende elektrische activiteit onderdrukken (carbamazepine, natriumvalproaat). In zeldzame gevallen kan de neurochirurg helpen door het doorsnijden van bepaalde zenuwbanen. Voor moeilijk te behandelen patiënten bestaan er gespecialiseerde klinieken.

Wetenschappelijk nieuws

Het genezen van epilepsie is beter dan het voorkómen van aanvallen met medicijnen. Epilepsiechirurgie zou bij kinderen daarom sneller overwogen moeten worden. Dat stelt hoogleraar kinderneurologie prof. dr. Kees Braun van het UMC Utrecht op 3 juni in zijn oratie. In zijn oratie ‘Genezen is beter dan voorkomen’ legt hoogleraar kinderneurologie prof. dr. Kees Braun van de divisie Hersenen van het UMC Utrecht uit waarom epilepsiechirurgie meer aandacht verdient: “Bij kinderen met een plaatselijke epilepsiebron en slecht te controleren aanvallen leidt een operatie tot een hoge kans op genezing, terwijl steeds nieuwe pogingen om met medicatie de aanvallen onder controle te krijgen vaak tevergeefs zijn. Bovendien is gebleken dat een lange duur van de epilepsie de vooruitzichten van kinderen na de operatie verslechtert. Het is zaak om vroeg kinderen op te sporen die baat hebben bij een operatie.” Nu al worden steeds meer kinderen met epilepsie geopereerd als medicijnen niet werken. Een epileptische bron kan via een operatie verwijderd worden als de bron plaatselijk is en niet bij belangrijke hersengebieden ligt. De kans op het bereiken van aanvalsvrijheid na chirurgie ligt tussen de 50% en 80%. Veel van deze kinderen kunnen daarna stoppen met medicijnen. Ze zijn dan genezen van epilepsie. Dat is een enorme gezondheidswinst omdat langdurige epilepsie een negatieve invloed heeft op het cognitieve functioneren. Dat komt niet alleen door de nadelige effecten die epileptische aanvallen kunnen hebben op de structuur en functie van de hersenen, maar ook door de bijwerkingen van medicijnen. Verder is chirurgie op de lange termijn ook goedkoper dan medicamenteuze behandeling. Braun gaat nog een stap verder: chirurgie zou bij sommige kinderen ook een eerste behandelmogelijkheid kunnen zijn van epilepsie. Zelfs bij epilepsie die wél met medicijnen onder controle is. “Is een veilige ingreep die kan leiden tot aanvals- en medicatievrijheid, dus genezing, niet te verkiezen boven jarenlang of zelfs levenslang medicatiegebruik? De komende jaren zullen steeds meer kinderen geopereerd worden die met één of twee medicijnen aanvalsvrij zijn.” Maar epilepsiechirurgie als één van de eerste behandelopties, is dat realistisch? “Daarvoor is het nodig om al vroeg te kunnen voorspellen welke kinderen met medicijnen niet aanvalsvrij zullen worden.” Alle Nederlandse kinderen die voor epilepsiechirurgie in aanmerking komen worden geopereerd in het UMC Utrecht, zo’n vijftig per jaar. In totaal zijn in het UMC Utrecht al 340 kinderen geopereerd. Twee jaar na de ingreep is ongeveer 75% van de kinderen aanvalsvrij. Epilepsie is de meest voorkomende chronische aandoening van het zenuwstelsel bij kinderen. In Nederland krijgen jaarlijks meer dan 2.000 kinderen de diagnose epilepsie en lijden ongeveer 20.000 kinderen aan epilepsie. Anti-epileptische medicijnen voorkomen aanvallen, maar genezen niet de epilepsie. Een kwart van de kinderen blijft aanvallen houden ondanks het gebruik van medicijnen. Het wetenschappelijk onderzoek naar epilepsie in het UMC Utrecht is gericht op de oorzaken, de gevolgen en de behandeling van epilepsie die slecht behandelbaar is met medicijnen.

IEA
Rett
SCADD