contactgegevens
APOTHEEK LANOO
Heidestraat 82a
3590 Diepenbeek
T. 011 33 19 11
pascale.lanoo@telenet.be
› Wormen

Hoe merk ik het?

  • Kleine (circa 0.5 tot 1 cm) kronkelende wormpjes op de ontlasting
  • Nachtelijke onrust door jeuk aan de anus
  • Komt vooral voor bij kinderen

Hoe werkt het?

Wormen zijn parasieten. Dat betekent dat het organismen zijn die leven ten koste van de gastheer bij wie ze inwonen. Deze kan daar meer of minder last van hebben. De meeste bij de mens voorkomende wormen leven in de darm. Ze kunnen zich echter zich ook elders in het lichaam ophouden. De in veel tropische landen voorkomende bilharzia worm bijvoorbeeld leeft in de bloedvaten. Er zijn vele soorten darmwormen: de mijnworm (ankylostoma), de lintworm (taenia saginata), de spoelworm (ascaris), en de aarsmade (oxyuris) zijn de bekendste. Vooral in de tropen komen ze erg veel voor. Er is vrijwel geen Afrikaan die niet door een of meer soorten wormen is geinfecteerd. In gematigde streken als bij ons zijn ze schaarser. Dat heeft met het klimaat te maken, en met betere hygiënische omstandigheden vandaag de dag. Tot vijftig jaar geleden waren de spoelworm en de lintworm ook bij ons nog veel voorkomende parasieten. Tegenwoordig zien we bij ons eigenlijk alleen nog de aarsmade (oxyuris). Aarsmaden (oxyuren) leven, zoals de Nederlandse naam aangeeft in de darm. Daar vermenigvuldigen ze zich ook. Ze komen vooral bij kleine kinderen voor. Vaak komt er een aantal met de ontlasting naar buiten. Als u een plateau WC hebt ziet u ze op de ontlasting kruipen. `s Nachts kruipen ze uit de anus naar buiten om op de huid rond de anus eitjes te leggen. Dat jeukt hardnekkig. Kinderen worden daar wakker van en gaan huilen. Oxyuren zijn onschuldige parasieten en kunnen geen kwaad. Anders dan vaak gedacht wordt veroorzaken ze geen buikpijn.

Hoe ontstaat het?

Als kinderen jeuk krijgen aan hun achterste gaan ze krabben. De eitjes plakken aan hun vingers en komen onder de nagels terecht. Al spelend met andere kinderen verspreiden ze de infectie: andere kinderen krijgen de eitjes aan hun handen en vandaar in de mond. Vervolgens groeit er een nieuw wormpje uit in de darm. Vaak zijn op deze manier hele gezinnen tegelijk besmet.

Hoe ga ik er zelf mee om?

U kunt de besmetting zoveel mogelijk voorkomen door een goede hygiëne. Houdt de nagels kort. Laat na toiletbezoek en voor het eten de handen wassen. Toch moet u een besmetting bij uw kind niet opvatten als gebrek aan hygiëne: besmettingen zijn haast niet te voorkomen, ze zijn eigen aan het gedrag van kinderen: die zitten immers altijd aan elkaar, én met hun vingers in de mond. U kunt de besmetting vaststellen als u de wormpjes op de ontlasting ziet kruipen. Met de moderne WC`s is het echter niet eenvoudig de ontlasting te inspecteren. Bekijk, als uw kind `s nachts wakker wordt van de jeuk zijn anus. Vaak ziet u enkele wormpjes rondkruipen. Hebt u wormpjes vastgesteld, of vermoedt u een besmetting, koop dan mebendazol tabletjes in de drogist of apotheek. U geeft één tabletje nu. Daarmee worden alle levende wormpjes gedood. Het volgende geeft u 14 dagen na het eerste. Daarmee worden de jonge wormpjes gedood die tijdens het innemen van de eerste tablet nog in de eitjes zaten. Op deze manier kunt u de besmetting effectief bestrijden. Omdat de aandoening zo besmettelijk is, is het vaak verstandig het hele gezin tegelijk te behandelen, zodat men elkaar niet opnieuw kan besmetten. Denk er echter aan: deze tabletten mogen niet gegeven worden aan kinderen jonger dan twee jaar.

Hoe gaat de arts er mee om?

Twijfelt u over de diagnose, raadpleeg dan uw huisarts. Deze kan aanraden "blind" te behandelen, zonder de wormpjes aangetoond te hebben. De behandeling is namelijk onschuldig. Wilt u toch zekerheid, dan kan hij de ontlasting laten onderzoeken op het voorkomen van eitjes.

Wetenschappelijk nieuws

Promovendi Maria Kaisar en Dicky Tahapary verlieten hun geboorteland Indonesië voor een promotietraject aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Op 19 september verdedigden ze beiden hun proefschrift. Ze kijken terug op een leerzame periode en nemen de opgedane kennis mee terug naar Indonesië. Maria Kaisar en Dicky Tahapary.Zonder man en familie, maar met een helder doel voor ogen kwam Maria Kaisar naar het LUMC: parasitaire wormen en hun interactie met het menselijke immuunsysteem onderzoeken. Met als uiteindelijke doel om mogelijk medicijn te vinden tegen veelvoorkomende ontstekingsziektes, zoals diabetes, astma en coeliakie, gebaseerd op een molecuul dat deze parasiet maakt. Wereldwijd zijn ruim 1,5 miljard mensen geïnfecteerd met parasitaire wormen. Zo’n infectie heeft nadelen omdat het klachten veroorzaakt, maar ook voordelen omdat de infectie de gastheer beschermt tegen ziektes als gevolg van een overactief immuunsysteem. Het onderzoek van Kaiser bestond uit twee delen: het vinden van een moleculaire test om infecties op te sporen en het bestuderen van het moleculaire mechanisme waarmee het lichaam reageert op de parasitaire wormen. “Ik heb gekeken hoe de parasieten het afweersysteem in gang zetten. Daarvoor keek ik met name naar de dendritische cellen. Die kunnen ziekteverwekkers vastgrijpen, verwerken en aan andere cellen laten zien. Die zetten vervolgens in het lichaam allerlei processen in werking.” En, heeft ze een nieuw medicijn gevonden? “Nee, nog niet. Maar dat is ook toekomstmuziek.” Wel neemt ze de vergaarde kennis van de afgelopen 4,5 jaar mee terug naar Indonesië. “De faciliteiten in het LUMC zijn heel geavanceerd, waardoor ik ingewikkelde experimenten kon doen. Dit type fundamenteel onderzoek is in Indonesië nog niet mogelijk.” Kaisar gaat het LUMC zeker missen. “Deze hele ervaring was geweldig en ik hoop dat ik deel kan blijven uitmaken van de langdurige samenwerking tussen het LUMC en Indonesië.” Tijdens de eerste helft van zijn promotietraject reisde Dicky Tahapary, samen met zijn Nederlandse collega Karin de Ruiter, regelmatig terug naar het eiland Flores in zijn geboorteland. Een landelijk gebied waar het merendeel van de bewoners geïnfecteerd zijn met parasitaire wormen in het maag-darmkanaal. “Uit eerder onderzoek wisten we al dat mensen die zo’n infectie hebben, minder vaak diabetes type 2 hebben. Maar of er sprake was van oorzaak-gevolgrelatie was onbekend”, aldus Tahapary. Hij zette daarom een grootschalig experiment op waarbij alle bewoners van drie dorpen op Flores willekeurig werden behandeld met een medicijn tegen wormen ofwel met een placebo. “Na de behandeling zagen we een stijging van de insulineresistentie bij de mensen die waren behandeld tegen wormen. Dit betekent dat deze mensen een hoger risico hebben om later diabetes type 2 te ontwikkelen”, legt hij uit. Het lijkt een dubbele boodschap, want moeten we nu stoppen met het behandelen van de worminfectie om diabetes type 2 te voorkomen? “Die vraag krijg ik heel vaak en het is een lastige. Ik denk dat we in ieder geval mensen die we pillen geven tegen de wormen, beter in de gaten moeten houden voor signalen van diabetes.” Een mooie taak voor de promovendus zelf, want nu zijn promotietraject is afgerond gaat hij samen met zijn vrouw en drie zoons weer terug naar Jakarta om daar te werken als internist. Maar Tahapary keert het onderzoek niet helemaal de rug toe. “Ik ben van plan om de samenwerking met de LUMC-afdeling parasitologie voort te zetten en daarnaast een samenwerking op te zetten met de endocrinologie- en de epidemiologie-afdeling, zodat we dit verder kunnen uitzoeken. De wetenschappelijke omgeving in Nederland is heel stimulerend, en dat wil ik graag overbrengen naar Jakarta. De beste manier hiervoor is volgens mij om de uitwisseling te laten groeien van studenten, onderzoekers en clinici tussen het LUMC en de medische faculteit van de Universitas Indonesia.”


Bron: LUMC

wormen