contactgegevens
APOTHEEK LANOO
Heidestraat 82a
3590 Diepenbeek
T. 011 33 19 11
pascale.lanoo@telenet.be
› Longontsteking

Hoe merk ik het?

  • Hoesten, soms droog en pijnlijk, soms met groen slijm
  • Kortademigheid en pijn in de borst of zij
  • Koorts en algemeen ziek zijn

Hoe werkt het?

Een longontsteking (pneumonie) is een ontsteking van de longblaasjes en het omgevende weefsel. Deze ontsteking gaat gepaard met hoesten, soms droog en pijnlijk, soms met groen slijm. Vaak is er sprake van pijn in de borst of in de zij en van een versnelde, oppervlakkige, pijnlijke ademhaling of kortademigheid. In het algemeen hebben patiënten met een longontsteking hoge koorts en zijn ernstig ziek. De Symptomen kunnen echter variëren. Bij ouderen ontbreken bijvoorbeeld de koorts en ernstige ziekteverschijnselen nogal eens.

Hoe ontstaat het?

Een longontsteking wordt meestal veroorzaakt door een infectie met een bacterie (zoals de pneumococ) en soms door een infectie met andere micro-organismen zoals een virus (bijvoorbeeld het influenza-griep virus) of door verslikken (chemische longontsteking). Een infectieverwekker die de laatste tijd nogal in de belangstelling staat is de Legionella pneumophilia, de veroorzaker van de legionellapneumonie of veteranenziekte (de ziekte werd voor het eerst herkend in 1976 tijdens een bijeenkomst in een hotel van Amerikaanse veteranen). De legionella pneumophilia komt vooral voor in stilstaand water tussen 25 en 55 graden Celsius. Met de bacterie besmette fijne waterdruppeltjes, uit bijvoorbeeld douches of bevochtiginginstallaties, worden ingeademd en infecteren vervolgens de longen. Naast luchtwegverschijnselen treden hierbij vaak ook buikklachten op, zoals diarree en braken. De legionellabacterie wordt gedood in water van 60 graden Celsius of hoger. In het algemeen kan een longontsteking op iedere leeftijd voorkomen, echter vooral bij kinderen en ouderen en bij patiënten met een verminderde weerstand door bijvoorbeeld een chronische hart- of longziekte of een chemotherapeutische behandeling. Vaak gaat aan de longontsteking een eenvoudige infectie van de bovenste luchtwegen, zoals een verkoudheid of een bronchitis vooraf.

Hoe ga ik er zelf mee om?

Een longontsteking moet worden behandeld. Zelf kunt u er niet veel aan doen.

Hoe gaat de arts er mee om?

Indien u vermoedt dat er bij u of een van uw kinderen sprake zou kunnen zijn van een longontsteking is het verstandig de huisarts te raadplegen. De huisarts kan in het algemeen met behulp van een aantal vragen en eenvoudig lichamelijk onderzoek bepalen of er sprake is van een longontsteking. Bij twijfel en indien de ziekteverschijnselen daar aanleiding toe geven kan de huisarts een longfoto (een X-thorax) laten maken. Een longontsteking is in het algemeen goed te behandelen met antibiotica. Ziekenhuisopname is daardoor meestal niet nodig. Bij ernstig ziek zijn, vooral bij kleine kinderen, ouderen en patiënten met verminderde weerstand of bij niet reageren op de antibiotica is een ziekenhuisopname echter soms toch noodzakelijk. Aldaar zal de behandeling met medicijnen intensiever en na onderzoek naar de verwekker zo mogelijk gerichter worden voortgezet.

Wetenschappelijk nieuws

Ruim zeven op de tien longontstekingen wordt bij het eerste bezoek aan de huisarts niet herkend. Een röntgenfoto geeft uitsluitsel, maar die is in de huisartsenpraktijk niet direct voorhanden. Een slecht behandelde longontsteking kan leiden tot complicaties als longvliesontsteking of bloedvergiftiging. Dat meldt het Longfonds (voorheen Astma Fonds) vandaag. Wetenschappers van het UMC Utrecht en Julius Center onderzochten 2.810 mensen die met hoestklachten bij de huisarts kwamen. Uit eerder onderzoek is bekend dat ongeveer vijf procent van zo’n groep een longontsteking heeft. Dat werd in het Utrechtse onderzoek bevestigd: volgens de röntgenfoto, die binnen een week na het huisartsenbezoek werd gemaakt, hadden 140 mensen (4,9%) tekenen van een longontsteking. Maar volgens de huisartsen, die af gaan op eigen waarneming, waren het er 41 (1,5%). De huisarts stelde dus bij het eerste contact in slechts 29% van de gevallen dezelfde diagnose als de radioloog. Een slecht behandelde longontsteking kan leiden tot ziekenhuisopname en complicaties zoals longvliesontsteking of bloedvergiftiging. Jaarlijks zijn er in Nederland volgens de huisartsenregistratie 172.000 gevallen van longontsteking (RIVM 2007). “Dat kunnen er dus in werkelijkheid ruim een half miljoen zijn”, waarschuwt directeur Michael Rutgers van het Longfonds. Een röntgenfoto maken van elke patiënt is onmogelijk. Nader onderzoek naar sneltesten in de huisartsenpraktijk kan helpen om de diagnostiek bij de huisarts te verbeteren. Intussen blijft het risico voor patiënten volgens de onderzoekers beperkt, zolang huisartsen hen maar op het hart drukken om terug te komen als de klachten aanhouden. “De patiënt is dus zelf aan zet”, zegt Rutgers. “Trek aan de bel als je blijft sukkelen. Met een longontsteking ben je verder van huis, je hebt er nog weken of maanden last van.” Een longontsteking wordt doorgaans behandeld met antibiotica. “Huisartsen zijn daar terecht zuinig mee”, vindt Rutgers. “Bij overmatig of verkeerd gebruik kan resistentie ontstaan. En dan is een longontsteking helemaal niet meer te behandelen.” Uit het onderzoek bleek overigens dat patiënten die door de huisarts waren ‘gemist’, minder ernstige klachten hadden. Niemand overleed en het aantal ziekenhuisopnames bleef beperkt (0,5%). Het onderzoek werd op 24 januari gepubliceerd in European Respiratory Journal.

Aids
ARDS