contactgegevens
APOTHEEK LANOO
Heidestraat 82a
3590 Diepenbeek
T. 011 33 19 11
pascale.lanoo@telenet.be
› Liesbreuk

Hoe merk ik het?

  • Bult in de lies, toenemend bij persen.
  • Meestal is de bult makkelijk weg te duwen.
  • Soms is de zwelling pijnlijk (dan is hij ook niet terug te duwen)
  • Zelden is de zwelling zeer pijnlijk, wordt u ziek en gaat u braken

Hoe werkt het?

In de buikholte bevinden zich de ingewanden. De buikwand omgeeft de buikholte als een spierkorset. Er zitten echter enkele zwakke plekken in de buikwand. Bekend zijn de navel, de liezen en de plaats waar de slokdarm door het middenrif in de buikholte uitmondt. Als de buikinhoud door zo'n zwakke plek naar buiten gaat uitpuilen spreken we van een breuk. Zo kennen we een navelbreuk, een liesbreuk en middenrifbreuk. De lies is de plaats waar bij de man de zaadstreng vanuit de buikholte, via het lieskanaal door de buikwand naar de testikel loopt. In de vroege jeugd (het eerste levensjaar) is er daar vaak nog een open verbinding tussen de buikholte en de zaadstreng. Er kan dan wat vocht uit de buikholte rond de zaadstreng terecht komen. Dat noemen we een waterbreuk. De zak (het scrotum) van de baby is dan wat opgezet. We kunnen het vocht er makkelijk uitmasseren, naar de buikholte toe. De verbinding verkleeft meestal in de loop van het eerste levensjaar. De breuk kan soms wat wijder zijn, waardoor een deel de ingewanden, meestal een stuk darm, erin kan gaan zitten. Je ziet dan in de lies een bult verschijnen. Bij baby's vaak als ze huilen. Dan persen ze als het ware de ingewanden naar buiten. Meestal zakt de uitstulping spontaan weer terug of kun je hem makkelijk weer terug duwen. Op latere leeftijd, als de verbinding al lang gesloten is, kan zich langs de zaadstreng, door het lieskanaal een nieuwe uitstulping naar buiten ontwikkelen. Deze wordt geleidelijk aan groter. Ook daarin kan op een gegeven moment een darmlis terecht komen. Medici spreken hier van een laterale breuk. Tenslotte kan op oudere leeftijd een derde soort liesbreuk ontstaan, een zogenaamde mediale breuk. Niet door het lieskanaal, maar min of meer haaks erop. We zien het nogal eens bij mannen die veel moeten hoesten (als gevolg van COPD) of persen (als gevolg van prostaatvergroting).

Hoe ga ik er zelf mee om?

Tegen het ontstaan van een breuk kunt u in de meeste gevallen zelf weinig doen. Duw een breuk weer terug las hij hinder geeft. Lukt dat niet, neem dam contact op met een arts, zeker als de breuk pijnlijk wordt. De breuk moet dan binnen enkele uren worden teruggeduwd, anders komt de bloedvoorziening in de knel.

Hoe gaat de arts er mee om?

Een breuk moet operatief behandeld worden. Bij baby's bij wie sprake is van een open verbinding wordt deze gesloten. Dat is een simpele ingreep. Bij breuken die op latere leeftijd ontstaan wordt de binnenbekleding van de breuk (de breukzak) verwijderd en wordt het lieskanaal met stevige hechtingen vernauwd en versterkt. Ook bij de mediale liesbreuk op oudere leeftijd gaat het erom de lies met hechtingen te versterken. De operatie kan, zeker bij kinderen, vaak in dagbehandeling worden verricht. Na de operatie kan men alweer vlot aan de slag. Een beklemde breuk die niet meer teruggeduwd kan worden of die al te lang beklemd gezeten heeft, moet met spoed operatief behandeld worden. Soms moet tijdens de operatie de breuk dan wat groter gemaakt worden om de darmen los te krijgen. Soms ook is een deel van de darmen al zo beschadigd dat het verwijderd moet worden. De gezonde delen van de darmen worden vervolgens weer aan elkaar gehecht. Het gebeurt nogal eens dat na een liesbreukoperatie een nieuwe liesbreuk ontstaat (een recidief, zeggen chirurgen). Dan moet opnieuw worden geopereerd. Vaak worden dan kunststof matjes ingehecht om de spierwand te versterken. Er zijn nieuwe operatietechnieken beschikbaar, waarbij de breuk wordt opgeheven door met een veel minder ingrijpende kijkoperatie een kunststof matje tussen de spieren van de lies te schuiven.

Wetenschappelijk nieuws

Liesbreuken worden steeds vaker behandeld met een kijkoperatie. Dat betekent sneller herstel en minder pijn voor de patiënt, en bovendien geeft het beter inzicht in de anatomie van een lies. Tegelijkertijd leiden kijkoperaties tot nieuwe dilemma's en vragen. In haar promotieonderzoek geeft chirurg in opleiding Baukje van den Heuvel antwoord. Speciaal voor de leek ontwikkelde ze een website over liesbreuken , met striptekeningen van haar eigen hand. Zij promoveert vrijdag 28 februari bij VUmc. Aan het einde van de vorige eeuw werd een nieuwe manier bedacht om een liesbreuk te behandelen, namelijk middels een kijkoperatie. Deze nieuwe manier wordt steeds populairder. Patiënten herstellen sneller en ook hebben zij minder pijn na de operatie. Nu er steeds meer ervaring is met de kijkoperatie, hebben zich nieuwe inzichten en dilemma's voorgedaan. Door de kijkoperatie kan nu ook de achterkant van de lies worden bekeken. Van den Heuvel beschrijft in haar proefschrift de anatomie van de lies en kijkt daarbij in het bijzonder naar zogenaamde lipomen. Dat zijn vetbulten in de lies die tot dezelfde klachten leiden als een liesbreuk, maar anders behandeld zouden moeten worden. Ook kan er met een kijkoperatie direct worden achterhaald of er sprake is van een tweede liesbreuk, die (nog) geen klachten geeft en daarom onbekend is. De vraag 'wel of niet direct opereren?' kan beter worden beantwoord met 'wel', blijkt uit het proefschrift van Van den Heuvel. Vaak krijgt de patiënt later namelijk alsnog last van de liesbreuk, vond zij. Baukje van den Heuvel baseert haar onderzoek op retrospectief -, prospectief- en literatuuronderzoek en consensus-bijeenkomsten. Verder maakte zij een toegankelijke website voor de leek die meer wil weten over liesbreuken. Zie www.baukjevandenheuvel.com Een liesbreuk is een veel voorkomend probleem. Het ontstaat door een zwakke plek in de bindweefsellaag van de buikwand en presenteert zich als een pijnlijke zwelling in de lies. Het komt vooral voor bij mannen omdat de lies bij hen anatomisch een zwakke plek is. Een kwart van de mannen krijgt gedurende zijn leven uiteindelijk een liesbreuk. Een liesbreuk die klachten veroorzaakt wordt standaard behandeld met een operatie, waarbij een kunststof matje wordt gebruikt om het defect in de buikwand (de breuk) af te dekken.